Als je de berichten uit de media op je in laat werken kan je tot de verzuchting komen of ons zorgvuldig opgebouwde zorgstelsel de financiële klappen die ons te wachten staan zal overleven.
Voor een stelsel dat failliet gaat wordt dan niet meer betaald. Is er dan ook geen vraag meer naar diensten van ondermeer de ziekenhuizen; stoppen we met het aanbod?
In het leven is veel onzeker; één ding is in ieder geval wel zeker: vraag naar zorgverlening blijft en zal in de komende 10 jaar alleen maar toenemen.
We zijn dan terug bij het oeroude vraagstuk in de economie: de – rechtvaardige – verdeling van schaarse middelen. Hiermee is het tegelijkertijd een politiek vraagstuk van de eerste orde.

Kort gezegd: premie omhoog; pakket aanpassen of voorzieningen doelmatiger organiseren. Dik Hermans de Pakketbeheerder namens de Minister, geeft in NRC-Handelsblad van zaterdag 13 maart jl. al een voorschot. Ondersteuning bij ziekte beperken; groei in het pakket in de hand houden. De vraag opnieuw bespreekbaar maken wat echt noodzakelijk is en wat is onze eigen verantwoordelijkheid daarin?

Wat gaat er met de premie gebeuren? Dit wordt een klassieke strijd tussen de werkgeversorganisaties en de vakbonden in ons land. Op het AWBZ-terrein wordt het speelveld uitgebreid met de Gemeente, als het gaat om de uitvoering naast of i.p.v. de Zorgverzekeraars van de AWBZ.

Dit schouwspel vanuit het ziekenhuis/cure perspectief gade slaand, stel ik vast dat de cure niet aan herstructurering ontkomt. Het probleem is te massief om oplossingen alleen in de premie en in de pakketsfeer te vinden.

De Amerikaanse schrijver Clayton Christensen geeft een prachtig doorkijkje in het in 2009 verschenen boek: “The Innovator’s Prescription”. Hierin geeft hij aan dat ‘disruptive strategies’ (alles ontwrichtende strategieën) nodig zijn om tot ingrijpende veranderingen te komen.
Zijn stelling is dat we in de ziekenhuizen, drie Business Modellen in dezelfde organisatie, met elkaar vermengen. Willen we succesvol zijn, zullen we de cure anders moeten organiseren.
Christensen vertelt op een aanstekelijke wijze over de Solution Shops: organisaties die gericht zijn op het diagnosticeren en het oplossen van complexe problemen. In de zorg zijn het professionals die de problemen van de patiënten onderzoeken, analyseren en medicijnen of behandelingen voorschrijven. De kosten van de diensten zijn gebaseerd op de uren en het tarief van de professionals (input van het proces).
In het Business Model ‘Value Adding Proces Business’ gaat hij in op organisaties die gericht zijn op het efficiënt en effectief uitvoeren van behandelprocessen. De behandelingen worden zodanig ontwikkeld en gestandaardiseerd dat veel zorg voor relatief lage kosten kan worden uitgevoerd. De kosten zijn gebaseerd op het volume van de zorg (output van het proces).
Het voor mij nieuwe fenomeen ‘Facilitated Networks’ beschrijft samenwerkingsverbanden, die gericht zijn op de cure van vaak chronische zieken, die vragen om een aanpassing van het gedrag van de patiënt.
Hiervoor is uitwisseling van informatie, kennis en ervaring tussen de verschillende professionals en zieken een voorwaarde voor succes. De kosten van het netwerk worden vertaald in een abonnement op het netwerk.
Ik constateer dat wat Christensen beschrijft vanuit een Amerikaans perspectief, in ons land gaande is. Soms zichtbaar - zoals focusklinieken - soms minder zichtbaar achter de voordeuren van de ziekenhuizen en de opkomende eerste lijns medische centra.
Wat ik zeker weet is dat dit denken in de komende jaren in rap tempo terrein zal winnen.

Mijn oproep aan de leden van de Raden van Bestuur van de ziekenhuizen en Eerste Lijns Medische organisaties, lees dit boek; zeg niet dat weet ik al, maar start met de implementatie; of om met Fred Lee (If Disney runs your hospital) te spreken: ‘voortreffelijk werk leveren is leuk en zal leiden tot een loyale klant’.