15 Wortel en stok
SEPT Geschreven door Anne Jonkman in DBC-expertise/expertise en bekostiging

Wortel en stok

Om de kosten te beheersen, en de belangen van specialist en ziekenhuis meer gelijkgericht te krijgen, werd de honorarium lumpsum voor de specialisten ingevoerd. Beperking van het open einde voor de specialisten deed de wachtlijsten ontstaan. De ziekenhuizen werden nog steeds betaald voor FB parameters, en er kwamen wachtlijstgelden. En wat leverden de ziekenhuizen en specialisten? Veel FB-parameters en … wachtlijsten.
In een volgende fase werden de specialisten 100% betaald voor DBC’s met een open einde en de ziekenhuizen werden ook betaald voor DBC’s, dat wil zeggen voor 30% ”echt” (B segment), maar voor het grootste deel (70%, A segment) “ ter dekking” van de aloude FB parameters.
En wat leveren de specialisten en ziekenhuizen? Vooral veel DBC’s (de specialisten zijn toch leidend in het zorgproces) met daarbij weer het potentiële knellen van de FB beperkingen voor het ziekenhuis.
Nu gaan we over op DOT, en in de toekomst zullen specialist en ziekenhuis worden betaald voor afgeleide zorgproducten. Wat zullen de specialisten en ziekenhuizen dan gaan leveren?
Wat we steeds missen in dit verhaal is de patiënt of klant, vooral waar die het meeste baat bij heeft. En vervolgens dat we daar ook voor gaan betalen. Derhalve niet betalen voor verrichtingen, FB-parameters of DBC’s, maar voor winst in gezondheid en welbevinden. Dus: betalen voor de kwaliteit van de uitkomst, het resultaat van de geleverde zorg bij de patient!. Is dat niet precies wat Porter ook bepleit in ‘Redefining Health Care’, het boek dat zo veelvuldig geciteerd wordt door beleidsmakers?
Vanwege uit de hand lopende kosten wordt er weer bezuinigd. Omdat we in Nederland de uitgaven aan zorg rekenen tot de collectieve uitgaven, is het streven deze uitgaven te beheersen alleszins begrijpelijk. Dat de overheid dit doet middels generieke kortingen, is een ander verhaal.
De overheid vraagt om kwaliteit, maar doet geen enkele poging kwaliteit (= bevordering van gezondheid en welbevinden) te stimuleren. Enerzijds laat zij na helder te definiëren wat zij onder kwaliteit verstaat (NB: het project Zichtbare Zorg is gek genoeg uitgedraaid op een enorme tsunamie van procesindicatoren), anderzijds tracht men de uitgaven in de ziekenhuiszorg te beperken met generieke kortingen op de ziekenhuisomzet en ondoorzichtige kortingen op specialistenhonoraria. Daarbij rekening houden met verschillen in geleverde kwaliteit en “gezondheidswinst per Euro” (Porter) is daarbij nog steeds niet aan de orde.


Wie vraagt om vrede, maar betaalt voor soldaten, krijgt veelal soldaten.

Wie vraagt om kwaliteit, maar bezuinigt zonder de gewenste uitkomsten te beschrijven, krijgt vooral ongewisse en ongewenste uitkomsten.