Kwaliteit, innovatie, budgetplafond, spreiding en concentratie, mededinging. Met deze ingrediënten mogen ziekenhuisbesturen en medisch specialisten dit jaar voor hun klanten (burgers, patiënten en huisartsen) een maaltijd bereiden.
Een ziekenhuis is een onderneming, die het beste wil leveren aan zijn klanten. Doet hij dit beter dan zijn collega-ziekenhuizen, wat zal blijken uit een alom gewenste grotere transparantie over de geleverde kwaliteit, dan zullen meer klanten kiezen voor dit ziekenhuis (de klant stemt met de voeten). Echter, hier hebben we te maken met een budgetplafond, wat voor 2012 neerkomt op een nulgroei ten opzichte van 2011. Kent u succesvolle ondernemingen die als beleid hebben dat hun omzet niet stijgt? Ik ken er weinig. Daarom: zorgverzekeraars moeten daadwerkelijk schuiven met geld tussen ziekenhuizen, waarbij de succesvolle ziekenhuizen wel groeien, ten koste van de minder succesvolle.
Innovatie kent vele gezichten en het kan niet worden ontkend dat ze vaak ontstaat onder druk. Uit nood geboren, wordt er efficiënter gewerkt en worden processen opnieuw ontworpen. Er is echter ook innovatie die ontstaat aan de top van de markt. Veelvuldig zijn nieuwe ontwikkelingen eerst slechts beperkt (= financieel) toegankelijk, en pas na verdere vervolmaking worden ze breed toepasbaar voor het grote publiek. Hoe houden we in Nederland ook ruimte voor dit soort innovaties?

Suggestie: sta in ieder geval directe betalingen door de individuele burger toe en wacht niet met alles op goedkeuring van onze instituten (NZA, CVZ). (En: zolang in de alternatieve geneeskunde van alles mag, hoeven we binnen de reguliere geneeskunde niet zo krampachtig te doen.)
Spreiding en concentratie is een hot issue en alom gewenst vanwege de steeds belangrijker wordende kwaliteits- en volumenormen en de steeds sterker wordende roep om efficiency en ‘economy of scale’. Binnen kringen van de zorgverzekeraars wordt gesproken over te veel ziekenhuizen en te veel SEH-afdelingen. Inmiddels hebben we één ziekenhuis in Zwolle, Leeuwarden, Apeldoorn, Den Bosch, et cetera. Maar ziekenhuizen die nu willen samenwerken (en concentreren en spreiden), krijgen te maken met een – vaak langdurig – NMa-traject. Uiteraard moet de burger beschermd worden tegen monopolies en toezicht daarop is nodig. Toch is de vraag wat er in de bovengenoemde steden is “misgegaan”? Rechtvaardigt dit de langdurige trajecten met tonnen aan juristenkosten waar ziekenhuizen die willen samenwerken mee te maken krijgen? Laat de zorgverzekeraars hierin gauw de grotere rol krijgen waar we het al zo lang over hebben!
Want met deze ingrediënten wordt voor de ziekenhuizen het recept dusdanig ingewikkeld, dat er voor de klant nauwelijks nog van een voedzame, verteerbare en hopelijk smakelijke maaltijd sprake is. En die ook nog de (volks?)gezondheid ten goede komt, of op z’n minst niet schaadt.